We kwamen aan bij mijn moeder en ik wist niet wat ze gezien had maar ze flapperde hevig met haar handjes en riep. “Opasniedood opasniedood”. Ze sprong uit de auto en spurtte vervolgens naar de voordeur om dan binnen te zien dat het toch niet opa was die in de zetel zat.
En ik voelde dubbel zo hard de pijn van de ontgoocheling want ik wenste zo graag dat ze gelijk had, mijn kleine Marike schat…
Het gemis blijft duren zelfs bij hen, ook al is het nu al 2 maanden geleden vandaag…
Oh no- here comes that sun again.
And (that) means another day without you my friend.
And it hurts me to look into the mirror at myself.
And it hurts even more to have to be with somebody else.And it’s so hard to do and so easy to say.
But sometimes – sometimes,
You just have to walk away – walk away.With so many people to love in my life, why do I worry about one?
But you put the happy in my ness, you put the good times into my fun.And it’s so hard to do and so easy to say.
But sometimes – sometimes,
You just have to walk away – walk away and head for the door.We’ve tried the goodbye so many days.
We walk in the same direction so that we could never stray.
They say if you love somebody than you have got to set them free,
But I would rather be locked to you than live in this pain and misery.
They say time will make all this go away,
But it’s time that has taken my tomorrows and turned them into yesterdays.
And once again that rising sun is droppin’ on down
And once again, you my friend, are nowhere to be found.And it’s so hard to do and so easy to say.
But sometimes, sometimes you just have to walk away, walk away and head for the door.
You just walk away – walk away – walk away.
You just walk away, walk on, turn and head for the door.
“I’ll do it”. Of “oké, ik zal het wel doen”. Als je lang genoeg wacht, dan ben ik gegarandeerd de loser die het gesprek met deze zin zal afronden.
Zoals ook voor de paasvakantie, toen ik zei dat ik dat wel snel zou schrijven, de volgende nieuwsbrief op het werk. Ik ben altijd overmoedig vlak voor het weekend of voor mijn vakantie en waan mezelf dan steeds in een zee van tijd. Maar die zee is ondertussen alweer weggeëbd, de paasvakantie bleek niet te bruisen van energie noch inspiratie, integendeel. Ik bracht het grootste deel al liggend in mijn bed of in de zetel door.
En nu zit ik dus met een deadline, voor morgenvroeg zo ongeveer en staar al een uur naar een leeg scherm. Terwijl de klok alleen maar verder tikt en ik mezelf nochtans plechtig had voorgenomen van niet later dan 11 uur te gaan slapen de komende weken.
Note to myself : Don’t do it, because you never find the time..
Voor Marike is het heel simpel. “Opa sood - Opa ster”
Wanneer we hem de laatste keer gingen groeten negeerde ze hem een beetje en begon ze vrolijk te zingen, alsof het de normaalste zaak was van de wereld. “Ge kunt et niet eloven hoe lekker dat dat is.. stok vis” Maar wanneer we naar huis reden zei ze “Opa slape ine bedje”, waaruit bleek dat ze hem wel degelijk had herkend en gezien.
Zij spreekt ook steevast van Oma. Terwijl wij het nog steeds over oma en opa hebben uit macht der gewoonte. Waarop zij ons dan onmiddellijk verbetert met de woorden “Opa sood”
Dat zijn woorden die Lune erin gedramd heeft, de aller eerste dagen. Telkens wanneer we op hun oprit aankwamen bleef Marike maar enthousiast roepen. Opaaaaa, opaaaa, opaaaaaa.
Lune werd dan echt kwaad en riep. “Marike luister nu toch, opa is er niet meer, opa is dood, oké”
Lune had het er heel erg moeilijk mee die eerste dagen. Vooral omdat ze hem niet in het ziekenhuis heeft gezien en het allemaal niet goed begreep. We namen haar mee naar het mortuarium van het ziekenhuis om toch nog afscheid te kunnen nemen, maar dat vond ze helemaal niet leuk, dus gingen we onmiddellijk terug weg. Later in het funerarium hadden we gezegd dat ze niet mee moest, maar dat wij wel nog even gingen kijken met Marike omdat zij opa ook niet meer had gezien. Ze is toen blijven kleuren in de gang, maar kwam even later toch zelf naar binnen. En zei dat ze dit bedje van opa hier veel mooier vond. Maar meer dan dat zei ze niet, elk gesprek over missen of verdriet, blokkeerde ze de eerste weken. Het enige wat ze zei is dat ik niet verdrietig mocht zijn. “Als het zomer is dan zullen we opa al lang vergeten zijn” Ze heeft ook een maand kalender waar we alles aanduiden wat belangrijk is. Op de dag dat opa stierf tekenden we een droevig gezichtje. Ze tekende er zelf de traantjes bij, staarde even naar de prentjes en de vakjes en sprak dan heel kordaat : “Volgende keer als we het blaadje van de kalender omdraaien, dan weten we het niet meer, dat opa dood is.”
Tot vorige week, toen ze zomaar out of the blue in de auto vroeg: “Wie van ons gaat er het eerste doodgaan? Mama, papa, Lune of Marike?”
Om dan zelf onmiddellijk toe te voegen: “Ik denk papa, want opi, pépé van zarren en opa waren ook eerst dood” En zo begon ze honderduit te vertellen over opa. Alsof het nu plots allemaal terug kwam. Ze maakt ook zeer vreemde kronkels en stelt de meest confronterende vragen.
“Wist opa op de laatste dag dat hij dood ging?”
“Hoe ben je als je dood bent?”
“Kan opa ons nog zien?”
“Kun jij zijn stem nog horen? Ik wel”
Volgens Lune is opa een vallende ster, want vallende sterren zijn sterren die zich verplaatsen. Soms hangt hij boven ons huis en soms boven dat van oma. En als wij op vakantie gaan, dan gaat hij ook mee. “Als ik dood ben word ik ook een ster en dan ga ik altijd naast opa vliegen.”
Verschillende keren deze week zei ze dat opa dood was omdat die geen “dit meer had” en altijd wees ze naar de palm van haar hand” Ik begreep niet wat ze wou zeggen.
Tot ze de derde keer heel boos werd.”Omdat opa DIT niet meer HEEFT! – Is hij daarom dood. Vertel het eens mama… Is het?… Zoals de dino’s in brussel?”
Ik begreep plots dat het het woord “vel” was dat ze zocht maar niet kon vinden.
Enkele maanden geleden gingen we naar het museum van natuurwetenschappen. Ze was toen zeer ontgoocheld dat het geen echte dino”s waren, maar gewoon stokjes.
Mijn lief legde haar toen uit dat dat skeletten waren en wat dat betekende. Ik vond dat straf dat ze nu die link maakte tussen dode dino’s en opa.
Het is eigenlijk altijd ‘savonds in de auto dat ze over hem praat.
Waarschijnlijk omdat ze dan altijd de sterren heel goed kan zien.
En ook omdat ze mij op dat moment niet hoeft aan te kijken.
Ze staart naar buiten en laat haar woorden de vrije loop.
“Wat is het ergste. Opa die dood is of je huis dat kapot is?”
“Opa of je fiets?”
“Of ik weet iets heel ergst van de wereld, als je een baby hebt en die is na één dagje al dood, is dat erger dan opa?”
“Ben jij nu nog altijd verdrietig mama?” – Het is nu toch al lang geleden hoor. Van toen ik mijn boekentas kwijt was”
“Wanneer gaat oma dood?”
“Waar gaan we haar begraven?” – “Nee niet naast opa, IK wil bij opa liggen als ik dood ben.”
“Als alle mensen dood zijn is de Sint hier dan helemaal alleen?”
“In de paasvakantie gaan wij leuke dingen doen, mijn popje en ik. We gaan naar drie feesten, een trouwfeest een verjaardagsfeest en een prinsessenfeest. En op de laatste dag gaat ze dood. Dan moeten we naar de kerk.”
Ik laat haar praten want ik wil daar geen doekjes om winden. De dood is iets waar ze over mag nadenken omdat het deel uit maakt van het leven en omdat ze er later nog mee geconfronteerd zal worden. Al probeer ik het gesprek wel steeds in een positieve richting te duwen. Ik vertel haar grappige en leuke dingen, die we samen met opa deden. Ik vertel haar ook dat zij nog heel klein is en dat ze nog heel veel dingen gaat doen en nu zeker niet gaat sterven. Dat ik haar veel te graag zie en dat ik haar nog heel lang bij mij wil. Dat zij nog naar de grote school moet en gaat werken en misschien ook trouwen en kindjes krijgen. En dat ik ook heel graag oma wil worden. Ze glimlacht breed wanneer ik het allemaal vertel.
Ik kijk in mijn achteruitkijkspiegel en zie hoe ze dromerig naar buiten staart. Ik haal opgelucht adem en geniet van de stilte die is terug gekeerd.
Tot ze er nog heel even fijntjes aan toevoegt: “Ik wil zeker geen oma worden, want als je oma bent dan ga je dood.. “
Dat ik als derde en jongste een papa´s kindje was, dat werd al heel snel duidelijk. Een karakter zo gelijkaardig, een band zo sterk dat ze mij er dikwijls voor heeft vervloekt. Een band die ook altijd tussen mij en haar heeft ingestaan en dat nu ook meer dan ooit doet.
Mijn papa was een simpele man, “Als er iets op je maag ligt, dan moet je erover spreken. Het is ook alleen maar vanaf dan dat ik kan helpen om er iets aan te doen.” Hij heeft mij zo geleerd om die stap te zetten en effectief te spreken op momenten dat gepieker en getwijfel te veel pijn beginnen te doen.
Mijn moeder daarentegen is een opkropper, die nooit haar gevoelens zal delen. Dagen aan een stuk kan ze lopen mokken en grommen zonder je ooit zal weten voor wat of voor wie. Zelfs hij is er niet in geslaagd om tot haar door te dringen en om haar te leren spreken.
Luisteren is ook iets wat ze absoluut niet kan. In het midden van je verhaal zal ze je steevast onderbreken, dat het ze dringend brood moet halen omdat ze zonder zit. Of dat piet van jet van pol aan zijn dikke teen is geopereerd en dat ze er toch zo mee in heeft gezeten. “Maar vertel maar verder, ik ben aan het luisteren.” En omdat ze nooit luistert, trekt ze altijd de verkeerde conclusies, of verzint gewoon haar eigen verhaal dat zo foutief in haar hoofd begint te leven. Vroeger las ze ook steevast mijn dagboeken, hoe goed ik ze ook had verstopt. Ze opende stiekem mijn brieven en hield ze achter als ze de inhoud ongepast of niet belangrijk vond.
En zo heb ik het spijtig genoeg al op heel jonge leeftijd opgegeven van open en eerlijk met haar te praten en hebben wij een band die nooit dieper zal gaan dan een oppervlakkig gesprek met de bakker of de schooljuf aan de poort. Als er belangrijke dingen moesten gezegd worden dan zorgde papa voor het luisteren, het begrijpen en het vertalen van dochter naar moederwoorden of andersom. Papa was ook meester in het alles eerlijk verdelen. Nooit zou hij iets belangrijks aan mij vertellen zonder nadien naar mijn broer en zus te bellen. Alles om ongelijkheid of onenigheid te vermijden. Een bewaarder van rust en evenwicht in huis.
Nu is dit evenwicht samen met hem verdwenen en sta ik soms alleen met mijn verdriet. Een verdriet dat zij niet begrijpt een verdriet dat we niet met elkaar kunnen delen.
Toen ik klein was konden tranen nog gedroogd worden in de moederschoot. Maar ook affectie is iets wat wij niet meer aan elkaar kunnen geven. Klungelachtig en versteend zitten we tegenover elkaar. In mijn hoofd wel duizend vragen en woorden maar een gigantische drempel waar ik niet over kan. Armen die trillen maar krampachtig gesloten blijven omdat ze gaandeweg verleerd zijn van zich voor elkaar te openen.
Ik probeer heel hard van er voor haar te zijn ook al is het niet met grote woorden. Samen kijken naar het nieuws, koffie drinken, boodschappen doen, praten over de kindjes, koken. Alles wat moeders en dochters doen. We leven een beetje naast elkaar en het is misschien niet 100 procent hoe het moet zijn. Maar de moederband die is er wel degelijk, ergens diep vanbinnen. Ook al komt die van mij pas op de derde plaats, net zoals zij bij mij eigenlijk ook altijd een beetje op de tweede plaats stond… Ik zal er ook alles aan doen om die band te onderhouden. Maar ik zal me nooit nog zo geborgen of begrepen voelen als bij mijn papa. En dat is verschrikkelijk confronterend. Want thuiskomen is niet meer thuiskomen zonder hem. Ik ben niet langer een meisje met een papa, en word nu opeens verplicht om volwassen en zelfstandig te zijn. Terwijl ik nog niet altijd goed weet hoe dat moet. Zo zonder vader voel ik mij heel vaak een heel klein beetje hulpeloos en wees…
Er is er hier eentje die niet veel drinkt en dagelijks verplicht moet worden om haar dosis vocht binnen te nemen.
“Vooruit, nog één grote slok van je water en dan ben je klaar”
“Hoooooohh mama, da’s niet eerlijk, ik moet elke dag grote slokken nemen van jou, en ik vind dat niet leuk!”
“Ok, 5 kleine slokjes dan..”
“Ok” … <glug glug glug>
Leeg was het glas en met een grote glimlach huppelde ze de keuken uit..
Onderhandelen het hoeft niet altijd moeilijk te zijn 
Omdat er liefde is,
bestaat er geen voorbij.
In elk van ons ben jij…
Een jaar geleden scheen de zon, was er geen vuiltje aan de lucht en van kanker nog geen sprake. Een jaar geleden nam ik deze foto, zonder te beseffen dat het de aller laatste met alle kleinkinderen samen zou zijn. Een jaar geleden was er niemand die toen had kunnen weten dat jij vandaag niet meer bij ons zou zijn.
Een paasfeest waar ik nu met een wrang gevoel naartoe ga. Een feest waar iedereen heel hard gaat proberen maar waarvan ik nu al weet dat het nooit meer hetzelfde zal zijn…
Heerlijk toch een meisje van 2 dat zo intens van een lamskoteletje kan genieten
En dat heeft ze natuurlijk van geen vreemde.
40 dagen zonder vlees, neen bedankt, daar doen wij niet aan mee…
Eén kindje laten slapen en het ander in alle stilte uit bed plukken voor een frisse lente wandeling naar school.
(En plots beseffen hoe makkelijk dat wel is, één kindje klaarmaken in plaats van twee)
Maar goeie morgen dus, lente, we hebben lang op jou gewacht!
